Dat gaat naar Den Bosch toe

Langzaam stromen ze door het Brabantse land, onze laaglandbeken. In België ontspringen ze, of beter gezegd worden ze gevormd door het regenwater dat samenstroomt in lagergelegen land. Hier vormen ze stroompjes en slootjes en komen onze grens over, op weg naar Den Bosch. Maar waarom naar Den Bosch?  Dit is al in lang vervlogen tijd zo bepaald, in de tijd dat onze aardschil, bestaande uit schollen die rijzen en dalen om de spanning in de aardkorst op te vangen, werden gevormd. Wij in Best liggen midden op een schol die daalt en waarvan de breuklijnen ongeveer lopen van Turnhout naar Geertruidenberg en van de Peel naar Oss. Het oranje deel van het kaartje is de centrale slenk en deze is in de loop der eeuwen tweehonderd meter gedaald. De delen ten oosten en ten westen van deze slenk zijn de horsten. Wij wonen dus in een soort Grand Canyon, maar bij ons is deze canyon dicht geslibd met materiaal uit de rivieren en zand uit de zee. Het afschot naar de zee is er nog wel maar de hoogte verschillen zijn zo klein dat je deze met het blote oog niet kan zien. Omdat moeder aarde hier de bodem zo heeft ingericht kunnen wij nu genieten van dit prachtige beekdalenlandschap.

Net  als de grote rivieren zijn deze beken de levensaders van  het doorsneden land. Via het water vonden onze voorouders, door ondoordringbare bossen,  hun weg naar deze contreien. Langs het water werden de eerste nederzettingen gesticht. Breugel, de plaats waar deze foto genomen werd, is hier een goed voorbeeld van. Wat stroomafwaarts vinden we Sint Oedenrode, Olland en Liempde. Heel veel Brabantse dorpen zijn gevestigd langs kleine riviertjes en beken.

Onze beken hebben de laatste 100 jaar heel veel te verduren gehad, we zijn er niet zo verstandig en netjes mee omgesprongen. Met de komst van de grootschalige vee- en varkenshouderij waren het meer open riolen dan beken en je zou er je kind niet graag in laten zwemmen. Het aantal planten en waterdiertjes was dramatisch gedaald. Het water stonk en zag zwart, alle zuurstof in het water werd gebruikt om de rotzooi die hierin lag af te breken, want de natuur geeft het niet gauw op. Wanneer wij, stroomafwaarts water metingen deden, bleek, hoe verder we van de vervuilende bron kwamen hoe minder vuil het water was en hoe meer soorten planten en diertjes wij weer aantroffen. Toch hadden de Dommel en alle andere beken het nooit gered wanneer de mens niet tot inzicht was gekomen dat het zo niet door kon gaan. Nu in 2017 is de Dommel weer redelijk schoon, ze stinkt niet meer en het water is niet meer zwart. Het giftige slib op de bodem is op de meeste plaatsen verwijderd en de flora en fauna is weer veel diverser. Dit is bereikt door het verbod op het lozen van mest en giftstoffen en het saneren van de troep die we hadden aangericht. We mogen hier blij mee zijn maar laten we niet te vroeg juichen, we zijn er nog lang niet. Nog steeds stroomt er mest en gifstoffen vanuit de bouwlanden het oppervlakte water in. Hoe gaan we dit stoppen? 

 

Een gedachte over “Dat gaat naar Den Bosch toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s